- โฆษณาหรือประกาศเกี่ยวกับสถานพยาบาลต้องขออนุมัติก่อนเผยแพร่ตามพระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 มาตรา 38 ยกเว้นกรณีที่หลักเกณฑ์กำหนดไว้ เช่น การแสดงชื่อและที่ตั้งตามที่ได้รับอนุญาต
- คลินิกในกรุงเทพฯ ยื่นที่กรม สบส. ส่วนต่างจังหวัดยื่นที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) ที่คลินิกตั้งอยู่
- ศูนย์อนุมัติโฆษณาสถานพยาบาลระบุว่าโดยทั่วไปพิจารณา 5–7 วันทำการหลังเอกสารครบ จึงควรเผื่อเวลาก่อนวันเริ่มแคมเปญ
- โพสต์ในกลุ่มปิด การ Live เพื่อโฆษณา และภาพก่อน–หลัง ต้องขออนุมัติเช่นเดียวกับโพสต์ทั่วไป
โพสต์แบบไหนต้องขออนุมัติ
หลักคือ ถ้าโพสต์มีจุดประสงค์ให้คนมาใช้บริการของคลินิก ถือเป็นการโฆษณาหรือประกาศเกี่ยวกับสถานพยาบาล และต้องขออนุมัติก่อน ไม่ว่าจะลงในช่องทางไหน ตารางนี้สรุปกรณีที่เจ้าของคลินิกถามบ่อย จากหน้าคำถามที่พบบ่อยของศูนย์อนุมัติโฆษณาสถานพยาบาล (CHAA) และประกาศกรม สบส.
| ประเภทโพสต์ | ต้องขออนุมัติไหม | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| โพสต์แนะนำบริการ โปรโมชัน ราคา แพ็กเกจ | ต้องขอ | เป็นการโฆษณาเพื่อให้คนมาใช้บริการโดยตรง |
| ภาพก่อน–หลัง (Before–After) | ต้องขอ | CHAA ระบุชัดว่าเป็นการโฆษณา และมีเงื่อนไขเพิ่ม อ่านต่อในคู่มือรีวิวและภาพก่อน–หลัง |
| โพสต์ในกลุ่มปิด หรือ Live ขายบริการ | ต้องขอ | แม้เป็นกลุ่มปิด ถ้าเพื่อให้คนมาใช้บริการก็ต้องขอ |
| รีวิวที่จัดทำหรือจ้างให้เขียน | ต้องขอ | รวมถึงโพสต์ของอินฟลูเอนเซอร์ที่คลินิกจัดให้ |
| รีวิวจริงจากผู้รับบริการ ไม่แต่งเติม ไม่จ่ายเงิน | ไม่ถือเป็นโฆษณา | ตามคำตอบของ CHAA แต่ถ้าคลินิกนำไปทำเป็นสื่อโฆษณาเอง ให้ถือว่าเป็นโฆษณา |
| ความรู้สุขภาพทั่วไปที่ไม่เจาะจงคลินิก | อาจไม่ต้องขอ | ถ้าเนื้อหาชวนมาใช้บริการของคลินิกด้วย ให้ถือเป็นโฆษณา |
| ป้ายชื่อและที่ตั้งตามที่ได้รับอนุญาต | ไม่ต้องขอ | ประกาศกรม สบส. ข้อ 5 ยกเว้นไว้ |
ประกาศกรม สบส. ยังกำหนดเนื้อหาบางประเภทที่ถือว่าได้รับอนุมัติแล้วโดยไม่ต้องยื่นคำขอ เช่น ชื่อและสัญลักษณ์ของคลินิก วุฒิของผู้ประกอบวิชาชีพตามกฎหมาย สิทธิของผู้ป่วย และข่าวสารอย่างวันหยุดหรือการย้ายที่ตั้ง แต่แต่ละข้อมีเงื่อนไขกำกับ (ประกาศฯ ข้อ 6, PDF หน้า 272–273) ถ้าไม่แน่ใจว่าเนื้อหาเข้าข่ายไหน ให้ถามศูนย์อนุมัติก่อน ซึ่งให้คำปรึกษาฟรี
ขั้นตอนขออนุมัติโฆษณาคลินิก 4 ขั้น
ขั้นตอนนี้สรุปจากหน้า “ขั้นตอนการขออนุมัติ” ของศูนย์อนุมัติโฆษณาสถานพยาบาล
- เตรียมเอกสารและชิ้นงานกรอกแบบคำขอ แนบใบอนุญาตที่เกี่ยวข้อง และพิมพ์ชิ้นงานโฆษณาที่จะใช้จริง ทั้งข้อความ ภาพ และคลิป
ประมาณ 1–2 วัน - ยื่นคำขอกรุงเทพฯ ยื่นที่กรม สบส. ด้วยตนเองหรือทางไปรษณีย์ ต่างจังหวัดยื่นที่ สสจ. ในจังหวัดที่คลินิกตั้งอยู่ บางจังหวัดมีระบบยื่นออนไลน์ ให้ถาม สสจ. ของคุณ
ประมาณ 1 วัน - เจ้าหน้าที่พิจารณาตรวจความครบถ้วนของเอกสาร ความเป็นไปตามกฎหมาย และเนื้อหาโฆษณา อาจขอเอกสารเพิ่ม หากเอกสารไม่ครบ การนับเวลาจะเริ่มใหม่
โดยทั่วไป 5–7 วันทำการ - รับหนังสืออนุมัติ แล้วจึงเผยแพร่ใช้ชิ้นงานตามที่ได้รับอนุมัติเท่านั้น ตรวจเงื่อนไขในหนังสืออนุมัติ และเก็บไว้เป็นหลักฐาน
ประมาณ 1 วัน
เอกสารที่ต้องเตรียม
หน้าเอกสารของศูนย์อนุมัติฯ ระบุเอกสารจำเป็นไว้ดังนี้ ถ้าขาดรายการที่จำเป็น คำขอจะไม่ถูกพิจารณา
- แบบคำขออนุมัติโฆษณา ถ้าเป็นสื่อออนไลน์หรือโซเชียลมีเดีย มีแบบคำขอสำหรับโฆษณาออนไลน์แยกไว้
- สำเนาใบอนุญาตประกอบกิจการสถานพยาบาล
- สำเนาใบอนุญาตประกอบวิชาชีพ ของผู้ที่เกี่ยวข้อง
- ชิ้นงานโฆษณาที่ต้องการขออนุมัติ ประกาศกรม สบส. กำหนดให้จัดทำบนกระดาษ A4 ตัวอักษรไม่ต่ำกว่า 16 พอยต์
- เอกสารประกอบตามเนื้อหา เช่น ถ้ามีภาพแพทย์ในโฆษณา ต้องแสดงหลักฐานว่าปฏิบัติงานที่คลินิกจริง (แบบ ส.พ.6) พร้อมชื่อ-นามสกุลและเลขที่ใบประกอบวิชาชีพ (แนวทาง CHAA หน้า 40) ถ้าใช้ภาพบุคคลที่ซื้อจากเว็บไซต์หรือสร้างด้วย AI ต้องแนบหลักฐานการซื้อสิทธิ์ (หน้า 42)
ถ้าโฆษณามีภาษาต่างประเทศ ให้แนบคำแปลภาษาไทยไปด้วย (ประกาศฯ ข้อ 8, PDF หน้า 274)
ค่าใช้จ่ายและระยะเวลา
| เรื่อง | รายละเอียด | ที่มา |
|---|---|---|
| ระยะเวลาพิจารณาโดยทั่วไป | 5–7 วันทำการ หลังยื่นเอกสารครบ | หน้าคำถามที่พบบ่อย CHAA |
| กรอบเวลาตามประกาศ | ไม่เกิน 30 วันนับแต่ได้รับคำขอครบ ขยายได้อีกไม่เกิน 30 วันเมื่อมีเหตุจำเป็น | ประกาศฯ ข้อ 9 (PDF หน้า 274) |
| ค่าตรวจชิ้นงานสิ่งพิมพ์ | หน้าละ 500 บาท (กระดาษ A4 ตัวอักษร 16 พอยต์ขึ้นไป) | ประกาศฯ ข้อ 16 (PDF หน้า 276) |
| ค่าตรวจสื่อภาพหรือเสียง | วินาทีละ 50 บาท | ประกาศฯ ข้อ 16 (PDF หน้า 276) |
| ใบแทนหนังสืออนุมัติ | ฉบับละ 300 บาท | ประกาศฯ ข้อ 16 (PDF หน้า 276) |
อัตราในตารางมาจากประกาศกรม สบส. พ.ศ. 2562 ในเล่มรวมกฎหมายที่กรมเผยแพร่ ต่อมามีประกาศฉบับ พ.ศ. 2566 ที่แนวทาง CHAA อ้างถึง ควรยืนยันอัตราปัจจุบันกับหน่วยงานที่ยื่นก่อนวางงบ
วางแผนเวลาอย่างไร: ถ้าแคมเปญเริ่มวันที่ 1 ของเดือน ควรยื่นอย่างน้อย 2–3 สัปดาห์ก่อน เผื่อเวลาแก้ชิ้นงานหากเจ้าหน้าที่ขอปรับ และเผื่อวันหยุดราชการ สำหรับแคมเปญปีใหม่ดูไอเดียโปรโมชันคลินิกปีใหม่และไทม์ไลน์ยื่นอนุมัติ
หลังได้รับอนุมัติต้องทำอะไร
- ใช้ตามที่อนุมัติเท่านั้น ทั้งข้อความ ภาพ และเสียงที่แนบท้ายหนังสืออนุมัติ (ประกาศฯ ข้อ 13, PDF หน้า 275)
- แสดงเลขที่หนังสืออนุมัติ ในสื่อที่ได้รับอนุมัติ (ประกาศฯ ข้อ 14, PDF หน้า 276)
- ถ้าจะแก้เนื้อหา ใช้แบบฟอร์มแก้ไขเนื้อหาโฆษณา และถ้าใกล้ครบระยะเวลาที่อนุมัติ ใช้แบบฟอร์มขอต่ออายุ ทั้งสองแบบอยู่ในหน้าเอกสารของศูนย์อนุมัติฯ
- เก็บชุดหลักฐานไว้ด้วยกัน ได้แก่ หนังสืออนุมัติ ชิ้นงานที่ใช้จริง วันที่เผยแพร่ และช่องทาง เผื่อมีการตรวจสอบภายหลัง
เหตุผลที่โฆษณาคลินิกมักไม่ผ่าน
แนวทาง CHAA ฉบับอัปเดต 2568 รวมตัวอย่างข้อความที่อนุมัติและไม่อนุมัติไว้หลายร้อยรายการ กลุ่มที่พบบ่อยคือ
- คำที่บอกว่าดีกว่าหรือเหนือกว่า เช่น “เก่งที่สุด” “กูรู” “มาตรฐานระดับสูง” (หน้า 2, หน้า 44)
- คำรับรองผล เช่น “ไร้ปวด” “ไร้รอย” “ไร้แผลผ่าตัด” โดยแนวทางเสนอคำแทน เช่น “ลดปวด” “เจ็บน้อย” “แผลผ่าตัดเล็ก” (หน้า 47–48)
- ตัวเลขที่ไม่มีหลักฐาน เช่น “รีวิวเพียบกว่า 10,000 เคส” (หน้า 48)
- ภาพโล่หรือรางวัล เพราะสื่อว่ามีคุณภาพเหนือกว่าคลินิกอื่น (หน้า 68)
- ส่วนลดหรือของแถมที่ไม่บอกเงื่อนไข เช่น ไม่ระบุรายการที่รวม ระยะเวลา หรือเขียนว่า “สงวนสิทธิ์เปลี่ยนแปลงเงื่อนไขโดยไม่แจ้งล่วงหน้า” (หน้า 56)
ก่อนยื่น ลองตรวจข้อความด้วยตัวตรวจคำต้องห้ามโฆษณาคลินิก (ฟรี) และเช็กลิสต์ 5 จุดก่อนเผยแพร่ จะช่วยลดรอบการแก้
คำถามที่พบบ่อย
ต้องขออนุมัติทุกโพสต์เลยไหม
ทุกโพสต์ที่เป็นการโฆษณาหรือประกาศเพื่อให้คนมาใช้บริการต้องขออนุมัติ ยกเว้นเนื้อหาที่หลักเกณฑ์กำหนดว่าไม่ต้องขอ วิธีที่ช่วยประหยัดเวลาคือวางแผนคอนเทนต์ล่วงหน้าทั้งเดือน แยกโพสต์ให้ความรู้ออกจากโพสต์โปรโมชัน แล้วยื่นโพสต์โปรโมชันเป็นชุด ดูตัวอย่างแผนคอนเทนต์คลินิก 1 เดือน
ถ้าจ้างอินฟลูเอนเซอร์รีวิว ต้องขอไหม
ต้องขอ เพราะเป็นรีวิวที่คลินิกจัดให้ แนวทาง CHAA ยังระบุว่าถ้าขออนุมัติโฆษณาผ่านช่องทางของบุคคลอื่น เช่น อินฟลูเอนเซอร์ ต้องใส่ชื่อคลินิกกำกับด้วย (หน้า 68)
ถ้าโฆษณาโดยไม่ได้ขออนุมัติ มีโทษอะไร
พระราชบัญญัติสถานพยาบาลมีบทลงโทษทั้งปรับ และปรับรายวันจนกว่าจะหยุดโฆษณา และกรณีโฆษณาเท็จหรือโอ้อวดเกินจริงมีโทษจำคุกด้วย อัตราโทษถูกแก้ไขหลายครั้ง จึงควรอ่านจากตัวบทกฎหมายฉบับรวมของกรม สบส.หรือสอบถามหน่วยงานโดยตรง
ใช้ AI เขียนโฆษณาแล้วยื่นได้เลยไหม
AI ช่วยร่างและชี้คำเสี่ยงได้ แต่ผู้รับผิดชอบของคลินิกต้องตรวจข้อเท็จจริง ราคา และเงื่อนไขเอง และยังต้องยื่นขออนุมัติตามปกติ Mate ช่วยทบทวนแคปชั่นก่อนโพสต์ได้ แต่ไม่ใช่การอนุมัติแทนหน่วยงาน
แหล่งข้อมูลทางการ
- ศูนย์อนุมัติโฆษณาสถานพยาบาล: ขั้นตอนการขออนุมัติ และคำถามที่พบบ่อย (ตรวจสอบเมื่อ 31 ตุลาคม 2569) ติดต่อ 02-193-7000 ต่อ 18230-18231 หรือ [email protected]
- ศูนย์อนุมัติโฆษณาสถานพยาบาล: แบบฟอร์มและเอกสาร
- แนวทางข้อความการโฆษณาหรือประกาศเกี่ยวกับสถานพยาบาล (ฉบับอัปเดต 2568) — PDF 68 หน้า เห็นชอบในการประชุมครั้งที่ 8/2568 วันที่ 7 สิงหาคม 2568
- พระราชบัญญัติสถานพยาบาล พ.ศ. 2541 และที่แก้ไขเพิ่มเติม พร้อมกฎกระทรวงและประกาศที่เกี่ยวข้อง (กรม สบส., พิมพ์ครั้งที่ 2 พฤษภาคม 2563) — ประกาศกรม สบส. เรื่องหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไขและค่าใช้จ่ายในการโฆษณาหรือประกาศเกี่ยวกับสถานพยาบาล พ.ศ. 2562 อยู่ที่ PDF หน้า 272–276
